Whippet

Whippeta nie uczono biec za czymś. Uczono go biec do kogoś. W dziewiętnastym wieku górnicy i robotnicy z północnej Anglii urządzali w sobotnie popołudnia wyścigi, które wyglądały tak: prosta długości dwustu jardów, czyli niecałych dwustu metrów, na jednym końcu pomocnik trzyma psa, na drugim stoi jego człowiek i z całych sił macha szmatą. Psy puszczano równocześnie i każdy gnał do swojego. Od tej szmaty, po angielsku „rag”, cała zabawa wzięła nazwę: rag racing. Nie było toru ani trybun. Metą był człowiek.

Stawką bywała nawet tygodniówka, więc whippeta nazwano koniem wyścigowym ubogich. To określenie mówi więcej, niż się wydaje. Prawdziwe konie wyścigowe należały do ludzi, którzy mieli stajnie, dżokejów i nazwiska. Górnik miał szychty pod ziemią, ciasny dom i tego jednego psa. Przez cały tydzień był jednym z wielu. W sobotę po południu stawał na końcu prostej, a najszybsze stworzenie w okolicy biegło prosto do niego. Nic dziwnego, że takiego psa wpuszczano potem do domu. W 1904 roku Freeman Lloyd, autor podręcznika o tej rasie, uznał za konieczne ostrzec właścicieli: jeśli whippet ma skłonność do drzemek przy kominku, trzeba go od tego łagodnie odzwyczaić, bo zmięknie. Nie wiadomo, ilu górników go posłuchało. Wiadomo, że ani jeden whippet.

U nas mało kto mówi zresztą „whippet”. Częściej usłyszysz po prostu „chart” — i słusznie, bo to chart, tylko mniejszy od greyhounda, swojego słynnego kuzyna. Biega przy tym tak samo jak tamte psy z górniczych sobót: do 56 kilometrów na godzinę, nisko nad ziemią, przez kilka minut. Potem wraca, sprawdza, czy widziałeś, i uznaje dzień pracy za zakończony. Resztę doby spędza w pozycjach, których nie przewiduje żaden atlas anatomii: zwinięty w obwarzanek wielkości talerza, rozciągnięty na całą długość kanapy albo na plecach, z czterema nogami w górze, jak przewrócony stolik. Waży kilkanaście kilo, a składa się głównie z łokci i kolan, o czym przekonasz się, gdy postanowi poleżeć na Tobie. W domu prawie go nie słychać. Szczeka rzadko, chodzi tak, jakby nie chciał nikogo obudzić, a gości wita uprzejmie i bez wylewności, po czym wraca na kanapę, bo ta sama się nie wygrzeje.

Jest w nim jeszcze coś, o czym poradniki wspominają półgębkiem: whippet ma cienką skórę. Dosłownie, bo gałązka, która innego psa ledwie drapnie, jemu potrafi rozciąć bok. I w przenośni. Podniesiony głos, trzaśnięcie drzwiami, kłótnię w sąsiednim pokoju odbiera tak, jakby dotyczyły jego. Nie trzeba go karcić. Wystarczy ton, a czasem samo westchnienie. W domach, w których mieszka whippet, ludzie po jakimś czasie łapią się na tym, że mówią ciszej. Nikt ich o to nie prosił. Po prostu trudno krzyczeć przy kimś, kto tak uważnie słucha.

Pod skórą whippeta prawie nie ma tłuszczu i stąd biorą się dwie rzeczy. Pierwsza: marznie, więc jesienią i zimą chodzi w kurtce, a w domu szuka najcieplejszego miejsca, czyli Ciebie. Druga: wygląda na chudego. U zdrowego dorosłego whippeta widać zarys dwóch do czterech kręgów grzbietu i nie jest to powód do niepokoju, tylko sylwetka sprintera. Wiedzą o tym hodowcy i weterynarze. Nie wie sąsiadka, pani z warzywniaka ani Twoja własna mama, i każda z nich prędzej czy później zapyta, czy Ty tego charta w ogóle karmisz. Najtrudniejsze w żywieniu whippeta nie dzieje się więc przy misce. Najtrudniej jest wytrzymać cudze współczucie i niczego nie zmieniać.

Dziś nie ma już dwustu jardów, szmaty ani zakładów o tygodniówkę. Została sama meta. Chodzi w kapciach z pokoju do pokoju, siada przy biurku, idzie do kuchni po kawę — a whippet za każdym razem wstaje, rusza za nią bez pośpiechu i układa się metr od niej.

Nie myl tego z lenistwem. Tak właśnie wygląda pies, który dobiegł.