Szpic Miniaturowy (Pomeranian)

Najsłynniejszy pomorzanin świata waży dwa kilo, nosi futro o trzy rozmiary za duże i nigdy nie widział Bałtyku. A jednak nazwa nie kłamie: „pomeranian” znaczy po prostu „pomorski”. To stamtąd, znad naszego morza, pochodziły szpice, od których wszystko się zaczęło — psy z dalekiej północnej rodziny, w której kuzyni do dziś ciągną sanie przez Arktykę. Tyle że tamten pomorzanin ważył kilkanaście kilogramów, a bywało, że i ponad dwadzieścia. Co się stało potem? Stała się królowa. W 1888 roku Wiktoria wróciła z Florencji z małym szpicem i przepadła: z czasem w jej psiarni mieszkało ponad trzydzieści pomeranianów, a ulubieniec Marco ważył już niewiele ponad pięć kilo. Skoro królowa wolała mniejsze, hodowcy zrozumieli aluzję. Mówi się, że za jej życia rasa zmalała o połowę — a potem malała dalej, aż do dzisiejszego szpica miniaturowego, bo tak brzmi jego oficjalne nazwisko w rodowodzie. Zmalało w nim wszystko. Wszystko oprócz futra, głosu i opinii o sobie.

Życie z pomeranianem zaczyna się od odkrycia, że większość tego psa stanowi fryzura. Prawdę ujawnia dopiero kąpiel: z wanny wychodzi stworzenie o jedną trzecią mniejsze, chude jak przecinek i śmiertelnie urażone tym, że je zdemaskowano. Po suszeniu wraca do postaci dmuchawca i do dawnej pewności siebie. A tej ma dokładnie tyle, ile jego przodkowie. Na smyczy ciągnie z powagą psa zaprzęgowego, choć dziś to sanie musiałyby wieźć jego. Zimą brodzi w śniegu po brzuch — czyli jakieś osiem centymetrów — z miną polarnika. Głos ma o kilka numerów za duży, jakby został mu po dawnym rozmiarze. Opanował też jedno polecenie wydawane ludziom: przednie łapy na Twojej łydce, wzrok w górę. W wolnym tłumaczeniu: „winda”.

Bo pomeranian ma jedną życiową zasadę i trzyma się jej żelaźnie: tam, gdzie Ty, tam i on. Nie da się przy nim wyjść z domu po cichu — zanim wybierzesz buty, stoi już pod drzwiami jak pasażer z ważnym biletem. Otwartą walizkę rozumie jednoznacznie: wchodzi do środka, układa się na swetrach i czeka. Skoro pakujesz to, co najważniejsze, sprawa jest przecież oczywista.

Najdziwniejsze, że ludzie od dawna myślą o nim dokładnie tak samo. Kiedy w kwietniową noc 1912 roku tonął Titanic, na pokładzie było dwanaście psów. Ocalały trzy — i dwa z nich to pomeraniany. Jednego opiekunka wyniosła owiniętego w koc; druga pani po prostu nie wypuściła swojego psa z rąk. A jedenaście lat wcześniej, gdy odchodziła królowa, która tę rasę pomniejszyła, do ostatnich dni był przy niej mały szpic imieniem Turi. Można w tym widzieć ciekawostki. Można też zobaczyć całą prawdę o tym psie: zmalał akurat do rozmiaru, w którym mieści się w ramionach — i od tamtej pory nikt nie umie go zostawić. On zresztą odpłaca tym samym. Wzorzec rasy pisze urzędowo, że jest „nadzwyczaj przywiązany do właściciela”. Po ludzku znaczy to, że Twoje kolana uważa za swój adres zameldowania, a nocą układa się na poduszce nad Twoją głową jak ciepła uszanka — na wypadek, gdybyś próbował dokądś wyjść bez niego.

Jest w tej bliskości jedna pułapka i warto ją nazwać. Psa, który tak pięknie mieści się w ramionach, bardzo łatwo nosić zamiast wyprowadzać i dokarmiać zamiast bawić — a on waży dwa kilo, więc wszystko liczy się u niego w gramach. Dwieście gramów nadwagi to dla pomeraniana tyle, co sześć kilo dla dorosłego człowieka. Dzienna porcja kalorii jest tak mała, że jeden plaster żółtego sera zjada z niej prawie jedną trzecią. A każdy zbędny gram naciska na dwa najczulsze miejsca tej rasy: delikatną tchawicę i drobne kolana. Dlatego najczulsza rzecz, jaką możesz zrobić dla psa stworzonego do noszenia, brzmi przewrotnie: postaw go na ziemi. Niech idzie obok na własnych czterech łapach. Ma je sprawne i jest z nich bardzo dumny.

Pomeranian przeszedł drogę, jakiej nie ma za sobą żaden inny pies: z pomorskiego podwórka do pałacu w Windsorze, a stamtąd prosto pod Twój łokieć. Po drodze zgubił kilkanaście kilogramów i ani grama charakteru. Potrzebuje niewiele: szelek, szczotki, porcji odmierzonej co do grama i miejsca w Twoich planach — obojętnie jakich, byle wspólnych.

Ponad sto lat temu dwie kobiety wsiadały nocą do szalupy i żadna nie umiała zostawić swojego psa. Zrozumiesz je szybciej, niż myślisz: mniej więcej wtedy, gdy pierwszy raz spakujesz walizkę, a ze środka spojrzy na Ciebie dwukilogramowy pomorzanin, absolutnie pewny, że jedzie. I będzie miał rację. Zmalał przecież po to, żeby zawsze się zmieścić.