Jamnik

Jamnika zbudowano do zadania, którego nie podjąłby się nikt inny: do schodzenia pod ziemię, w ciasne, ciemne korytarze, w których mieszkał borsuk — gospodarz większy od niego i szczerze niezadowolony z wizyt. Mówi o tym sama nazwa: niemieckie „Dachshund" znaczy dosłownie „borsuczy pies". Do takiej pracy potrzeba było odwagi liczącej się bardziej niż rozmiar — i ta odwaga ukształtowała jamnika do szpiku kości. Problem w tym, że natura dorzuciła do niej podwozie wielkości solidnego podnóżka, czym jamnik, trzeba mu oddać, kompletnie się nie przejmuje. W jego świecie wciąż istnieje całkiem realna szansa, że za kanapą czai się borsuk, i ktoś w końcu musi się tym zająć.

Cała jego sylwetka to zresztą nie kaprys mody, lecz profesjonalny sprzęt roboczy: krótkie, mocne łapy działają jak łopaty, wydłużone ciało mieści się tam, gdzie żaden inny pies nawet nie zajrzy, a nos klasy mistrzowskiej prowadzi go przez ciemność pewniej niż latarka. Z podziemnych korytarzy jamnik awansował z czasem wprost do serc i popkultury — jego sylwetkę bez trudu narysuje każde dziecko na świecie, a w 1972 roku jamnik Waldi został pierwszą oficjalną maskotką igrzysk olimpijskich w historii. Niezła kariera jak na psa, który zaczynał od roboty, do której nikt się nie pchał.

Z tej podziemnej przeszłości jamnik wyniósł też charakter, który delikatnie można nazwać niezależnym, a uczciwie — upartym jak głaz. Słyszy Cię doskonale; po prostu poddaje każde Twoje polecenie wewnętrznemu głosowaniu — i zwykle je przegłosowuje. Ma do tego głos, który u tak niewysokiego psa potrafi szczerze zaskoczyć — basowe szczekanie słychać zwykle, zanim zobaczy się nadawcę. Instynkt kopacza został mu w łapach na zawsze: Twoje rabatki potrafi bez uprzedzenia uznać za teren robót ziemnych, a każdy koc w domu — za norę do natychmiastowego zasiedlenia, w której zasypia zawinięty jak naleśnik. A gdy uzna, że pada za mocno na spacer albo że plan dnia mu nie odpowiada, przyjmuje pozę obrażonej godności, przy której każdy aktor dramatyczny wypada blado. I jakimś cudem nadal jest w tym wszystkim absolutnie czarujący.

A teraz rzecz, o której przy jamniku trzeba powiedzieć wprost, bo to serce całej opowieści: cała ta odwaga, upór i wielki charakter jadą na jednym długim, delikatnym kręgosłupie. Ten słynny wydłużony grzbiet to znak rozpoznawczy rasy — i zarazem jej najczulszy punkt. Krążki międzykręgowe jamnika są podatne na poważne urazy: ryzyko choroby krążka (IVDD) jest u tej rasy szacunkowo 10–12 razy wyższe niż u innych psów. Brzmi poważnie, bo takie jest. Ale dobra wiadomość jest taka, że najważniejszy element ochrony tego grzbietu masz w zasięgu ręki — codziennie, przy misce.

Bo nic nie obciąża kręgosłupa jamnika tak jak nadwaga. Każdy zbędny kilogram to dodatkowy ciężar, który ten długi grzbiet musi dźwigać przy każdym ruchu, skoku i wejściu po schodach. U jamnika szczupła sylwetka to nie kwestia urody — to dosłownie kwestia tego, czy będzie biegał bez bólu przez kilkanaście lat. A że jamnik uwielbia jeść i jest w zdobywaniu jedzenia zaskakująco przedsiębiorczy jak na kogoś, kto ledwo sięga blatu, łatwo to przeoczyć.

Bo jamnik to mały pies z biografią bohatera i uporem, który nie zna słowa „odpuść". Da Ci lata śmiechu, charakteru i tej swojej cudownej, upartej wierności — psa, który pójdzie za Tobą wszędzie, choćby na krótkich łapach i we własnym, niespiesznym tempie.

Twoja część umowy jest prosta: pomóż mu zostać szczupłym i ochroń ten jego słynny grzbiet. Zrób to, a przez długie lata będziesz mieć obok siebie nieustraszonego towarzysza, który do końca życia pozostanie święcie przekonany, że sprawa borsuka zza kanapy pozostaje otwarta — a on osobiście jej dopilnuje.