Border Collie

Border collie to prawdopodobnie najinteligentniejszy pies, jakiego spotkasz — i najprawdopodobniej zorientuje się w tym szybciej niż Ty. Nowej komendy uczy się w trzy powtórzenia, po czym patrzy z lekkim zniecierpliwieniem, jakby pytał, czy to już wszystko, czy będzie też coś ambitniejszego. To nie pies, który czeka, aż coś się wydarzy. To pies, który to coś planuje.

Ten genialny umysł wykuł się w konkretnym miejscu: na smaganych wiatrem wzgórzach pogranicza Anglii i Szkocji — stąd zresztą „border" w nazwie, czyli po prostu „granica". Tamtejsi pasterze potrzebowali psa, który ogarnie setki owiec rozsypanych po dolinach, rozumiejąc gwizdy słyszalne z drugiego końca zbocza — i przez pokolenia hodowali najbystrzejszych z najbystrzejszych. Najlepsze z tych psów pracowały w sposób, który do dziś robi wrażenie: bez jednego szczeknięcia, w całkowitym skupieniu — a ich znakiem firmowym stało się słynne „oko", czyli hipnotyczny, przykucnięty wzrok, pod którym owce same zaczynają iść we właściwą stronę. Umiejętności borderów uczyniły zresztą z zaganiania owiec narodowy sport: na rozgrywanych do dziś próbach pasterskich pies prowadzony samymi gwizdami potrafi przeprowadzić stado przez labirynt bramek z drugiego końca łąki, a transmisje tych zawodów Brytyjczycy oglądali w telewizji całymi rodzinami. Geniusz rasy zresztą regularnie trafia do nauki: border collie o imieniu Chaser nauczyła się rozpoznawać ponad tysiąc słów — znała każdą ze swoich zabawek po imieniu — a w rankingach psiej inteligencji rasa od lat okupuje miejsce pierwsze. Efekt jest taki, że gdy border patrzy Ci dziś głęboko w oczy, masz czasem wrażenie, że właśnie zostałeś delikatnie zaganiany we właściwym kierunku. Najpewniej dlatego, że zostałeś.

Border musi mieć zajęcie — a jeśli mu go nie dasz, z rozbrajającą sumiennością wymyśli je sam. I niekoniecznie będzie to zajęcie z Twojej listy. Potrafi zacząć zaganiać dzieci do jednego pokoju, bo najwyraźniej rozłaziły się bez pozwolenia. Może wziąć na siebie zarządzanie kotem, rowerzystami za oknem i odkurzaczem automatycznym. Na spacerze zatacza szerokie łuki i sprawdza, czy rodzina idzie w komplecie, a maruderów delikatnie koryguje. Spokojną, leniwą niedzielę bywa skłonny uznać za poważną lukę w grafiku i osobiście się nią zająć. Mówiąc wprost: to nie tyle pies, co przyjęty do zespołu współpracownik — taki, który nigdy nie bierze urlopu i ma zdecydowane zdanie na każdy temat.

Jest jednak w tym geniuszu coś, co łatwo przeoczyć: border collie to pies o wielkiej wrażliwości, który całą tę energię i bystrość chce po prostu komuś ofiarować. Tym kimś jesteś Ty. On nie chce być obok Ciebie — chce być z Tobą zgrany, działać razem, czytać Cię w pół gestu. I właśnie dlatego border, który nie dostaje dość zajęcia, nie jest „niegrzeczny". On jest niespełniony — a u tak chętnego psa to widać i trochę boli. Cała sztuka polega na tym, żeby dać mu sposób na bycie tym, kim jest.

A bycie sobą border collie przypłaca apetytem na energię. To urodzony sportowiec, który w ciągu dnia potrafi spalić tyle, co niejeden większy pies. Dlatego przy tej rasie pytanie rzadko brzmi „czy się nie przejada", a znacznie częściej — czy ma czym zasilić ten niestrudzony organizm i jeszcze bardziej niestrudzony umysł.

Jest jeszcze jeden szczegół typowy dla border collie: on uwielbia się uczyć, więc przy każdej sesji nagrody sypią się garściami. To świetnie — pod warunkiem, że pamiętasz, że przysmaki to także kalorie i odliczasz je od dziennej porcji, zamiast dorzucać „na boku".

Bo border collie nie da Ci leniwej miłości z kanapy. Da Ci coś znacznie rzadszego: kogoś, kto chce się z Tobą dogadać bardziej niż czegokolwiek na świecie i który przy odrobinie sensu rozkwita w psa tak zgranego z człowiekiem, że prawie nie trzeba słów.

Odda Ci całą swoją bystrość i całe serce. W zamian prosi tylko o trzy rzeczy: zadanie, paliwo i Ciebie. A wtedy przez kilkanaście lat będziesz mieć u boku najmądrzejszego i najwierniejszego współpracownika, o jakim można marzyć — takiego, który do końca pozostanie głęboko przekonany, że to on przez te wszystkie lata dbał o Ciebie.