Turecka Angora

Z Ankary, która dawniej nazywała się Angora, pochodzą trzy zwierzęta słynące z włosa. Z kozy angorskiej jest moher. Z królika angorskiego jest wełna, którą w Polsce nazywamy po prostu angorą. Z kota angorskiego nie ma nic: ani przędzy, ani swetra, ani żadnego pożytku, jeśli nie liczyć białych włosów na każdym czarnym ubraniu, jakie masz w szafie. Kot uważa, że z całej trójki to on urządził się najlepiej. Trudno mu odmówić racji.

Jest przy tym najstarszym długowłosym kotem, jakiego poznała Europa. Już w szesnastym wieku tureccy sułtanowie posyłali białe koty z Angory w darze na europejskie dwory i przez następne trzysta lat słowo „angora” znaczyło tu po prostu: kot z długim włosem. Potem przyszła moda na persy. Angory użyto do ich wyhodowania, a sama rasa na początku dwudziestego wieku w Europie prawie zniknęła. Uratowało ją zoo. Od 1917 roku ogród zoologiczny w Ankarze prowadzi hodowlę białych angor o oczach niebieskich, bursztynowych albo różnobarwnych i długo nie wypuszczał ich za granicę. Dopiero w 1963 roku pozwolono wywieźć do Stanów jedną parę: kocura imieniem Yildiz i kotkę Yildizcik, czyli Gwiazdę i Gwiazdeczkę. To zapewne jedyny kot domowy, który trafił na kanapy świata prosto z ogrodu zoologicznego.

Angora jest lekka w każdym znaczeniu tego słowa. Waży trzy, cztery kilo, ma cienkie kości, długie nogi, ogon noszony jak pióropusz i jedwabiste futro bez podszerstka, które prawie się nie kołtuni. Po mieszkaniu porusza się górą: po oparciach, regałach i futrynach, a ulubione miejsce ma zwykle tam, gdzie Ty musisz wejść na krzesło. Jest bardzo bystra i ma temperament: szybko się uczy, szybko się nudzi i szybko daje znać, że coś jej nie odpowiada. Bawi się do późnej starości. A z całej rodziny wybiera sobie jedną osobę, za którą chodzi krok w krok i której pilnuje przed resztą świata, łącznie z pozostałymi domownikami.

Najsłynniejsza angora jest biała i ma oczy w dwóch kolorach, jedno niebieskie, drugie bursztynowe. Jednym Cię ocenia, drugim Ci wybacza. Ta uroda ma jednak cenę, o której trzeba wiedzieć. Gen, który wybiela futro, potrafi też wyłączyć słuch: wśród białych kotów z jednym niebieskim okiem nie słyszy mniej więcej czterdzieści procent, a bywa, że tylko na jedno ucho: to po stronie niebieskiego oka. Angora jest więc jedynym kotem, który na ignorowanie Cię może mieć zaświadczenie lekarskie. Nigdy nie wiesz, czy nie usłyszała, czy nie uznała za stosowne. Dziś angory hoduje się we wszystkich kolorach i te kolorowe słyszą jak każdy inny kot. Ale ludzie, którzy mieszkają z białą, uczą się szybko jednej rzeczy: podchodzić od tej strony, z której słyszy. Nie zaskakiwać od tyłu. Tupnąć lekko w podłogę, zanim się dotknie. Zapalić światło, zamiast wołać. To drobiazgi. A właściwie na tym polega cała umiejętność bycia z kimś: wiedzieć, od której strony do niego podejść.

Przy misce wynika z tego jedna praktyczna rzecz. Kot, który nie słyszy, nie przybiegnie na grzechot karmy, więc na kolację zaprasza się go inaczej: zawsze o tej samej porze, w tym samym miejscu, tym samym gestem. Angora uczy się tego w kilka dni i od tej pory to ona pilnuje godziny, a Ty się spóźniasz. Reszta jest prosta, bo to kot lekki, ruchliwy i mało skłonny do tycia.

Po kilku latach robisz to wszystko, nie myśląc. Wchodzisz do pokoju od jej dobrej strony. Tupiesz, zanim usiądziesz obok. Zapalasz lampkę, kiedy chcesz, żeby przyszła.

Ona zresztą od dawna wie, od której strony podchodzić do Ciebie.