Neva Masquerade

Wszystko, co kochamy, z czasem blaknie: zdjęcia, ulubione swetry, wspomnienia z wakacji. Neva masquerade jest jedynym znanym wyjątkiem. Przychodzi na świat prawie biała i pierwsze tygodnie życia spędza incognito. Dopiero potem na pyszczku, uszach, łapach i ogonie zaczyna jej wyrastać ciemna maska — a maluje ją chłód, bo barwnik powstaje tylko tam, gdzie ciało jest odrobinę zimniejsze. Dlatego neva z chłodnego mieszkania nosi maskę ciemniejszą niż neva spod kaloryfera i jest jedynym domownikiem, po którym widać, jak grzejesz. Oczy ma zawsze niebieskie: ten sam gen, który wymyślił maskę, zostawił w nich dwa kawałki czystego nieba. A pod spodem — nawet dziewięć kilo syberyjskiego kota o trzech warstwach futra i barach drwala. Całość wygląda tak, jakby drwal zza Uralu dostał zaproszenie na bal maskowy i od pierwszego walca czuł się tam jak u siebie.

Ta maskarada trwa w Rosji dłużej, niż ktokolwiek ją tak nazywał. Już pod koniec XVIII wieku przyrodnik Peter Simon Pallas opisał wiejskie koty z czarną maską — podobno potomstwo kotów, które przywędrowały ze Wschodu z kupieckimi karawanami i zostały wśród syberyjskich na dobre. Imię dostała dwieście lat później. Pod koniec lat osiemdziesiątych, na wystawie w mieście nad Newą, miłośnicy kotów pokazali ją publiczności i ochrzcili od rzeki i od balu: neva masquerade. Trzeba mieć fantazję, żeby w szarym Leningradzie, w czasach kolejek po wszystko, nazwać kota na cześć balu maskowego. I trzeba przyznać, że trafili. Do dziś jedne federacje widzą w niej osobną rasę, a inne kota syberyjskiego w odświętnym kostiumie. Ona sama nie zabiera głosu w tej sprawie. Na balu maskowym o tożsamość się nie pyta.

Zresztą neva w ogóle rzadko zabiera głos. Badacze, którzy porównali ją z klasycznym kotem syberyjskim, zauważyli dwie rzeczy: ma skromniejszy repertuar dźwięków i gorzej znosi zostawanie samej. Jedno tłumaczy drugie. Ona nie rozmawia z Tobą głosem, tylko wzrokiem — a do tego musi Cię mieć w zasięgu oczu. Siada więc tam, skąd Cię widać: na oparciu fotela, na rogu biurka, na pralce, kiedy wieszasz pranie. Bywa przy tym mniej eteryczna, niż sugeruje imię: gdy dziewięć kilo w balowej masce ląduje Ci o szóstej rano na klatce piersiowej, trudno o bardziej eleganckie pozbawienie tchu. Ale najczęściej po prostu patrzy. A kiedy podniesiesz głowę i Wasze spojrzenia się spotkają, robi rzecz, którą psycholodzy z dwóch brytyjskich uniwersytetów opisali w poważnym czasopiśmie naukowym jako koci uśmiech: powoli, bardzo powoli zamyka oczy i otwiera je znowu. Dwa niebieskie światła w ciemnej masce gasną na sekundę. Specjalnie dla Ciebie. Odpowiedz tym samym — zrozumie.

Jest w tej masce coś więcej niż żart. Ludzie zakładają maski, żeby przez jedną noc być kimś innym. Jej maska działa odwrotnie: niczego nie ukrywa, tylko z roku na rok pokazuje więcej. Kocię jest białe jak niezapisana kartka. Roczna neva ma już rysy. Pięcioletnia — bo tyle trwa, zanim ten kot naprawdę dorośnie — nosi maskę w pełnym kolorze. A stara jest ciemniejsza niż kiedykolwiek, jakby każda zima przesiedziana na Twoim parapecie zostawiła na niej ślad. Ludzie boją się, że czas zabiera im tych, których kochają. Przy niej jest inaczej. Przy niej czas ich dorysowuje.

Twoja rola w tej historii jest prosta: zadbać, żeby tych zim było jak najwięcej.

Neva masquerade nie zdejmuje maski nigdy: ani do snu, ani dla gości, ani dla Ciebie. Nie musi. Wszystko, co ma do powiedzenia, mówi tymi dwoma kawałkami nieba, które patrzą na Ciebie z drugiego końca pokoju.

Kiedyś, za wiele zim, weźmiesz ją na kolana i zauważysz, że jest ciemniejsza, niż ją pamiętasz. Nie martw się. To nie starość. To wszystkie Wasze wspólne zimy, które zostały na niej na zawsze — jedyna rzecz na świecie, która od miłości nie blaknie, tylko nabiera koloru. A potem ona zrobi to, co zawsze: spojrzy na Ciebie i powoli, bardzo powoli mrugnie.