Jak rozpoznać alergię pokarmową u psa – objawy, przyczyny i dieta eliminacyjna

Alergia pokarmowa u psów to problem, który może znacząco obniżyć komfort życia zwierzęcia. Co gorsza, jej objawy bardzo łatwo pomylić z innymi schorzeniami – infekcjami skóry, pasożytami czy alergiami środowiskowymi. Z tego powodu wielu właścicieli przez długi czas nie zdaje sobie sprawy, że przyczyną problemów ich pupila może być właśnie dieta.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest alergia pokarmowa u psa, jakie są jej najczęstsze objawy oraz w jaki sposób można ją prawidłowo zdiagnozować i kontrolować.

Czym jest alergia pokarmowa u psa

Alergia pokarmowa to nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na określone składniki pożywienia. Najczęściej są to konkretne białka zawarte w karmie lub w jedzeniu podawanym psu.

Kiedy pies zjada składnik, który jest dla niego alergenem, jego organizm traktuje go jak zagrożenie i uruchamia reakcję obronną. W efekcie pojawiają się objawy zapalne – najczęściej dotyczące skóry lub układu pokarmowego.

Warto odróżnić alergię pokarmową od nietolerancji pokarmowej.

Alergia pokarmowa jest reakcją immunologiczną i nawet niewielka ilość alergenu może wywołać objawy. Nietolerancja pokarmowa natomiast nie jest reakcją układu odpornościowego i zwykle zależy od ilości spożytego składnika. Najczęściej objawia się problemami trawiennymi.

Najczęstsze alergeny u psów

Wbrew pozorom psy rzadko uczulają się na egzotyczne składniki. Najczęściej problem stanowią te produkty, które pojawiają się w ich diecie regularnie przez długi czas.

Badania wskazują, że do najczęstszych alergenów należą:

- wołowina - produkty mleczne - kurczak - pszenica i inne zboża zawierające gluten - jaja - soja - jagnięcina

Co ciekawe, jagnięcina przez wiele lat była uważana za składnik hipoalergiczny. Obecnie jednak coraz częściej pojawia się w karmach dla psów, dlatego również może powodować reakcje alergiczne.

Paradoks polega na tym, że psy najczęściej uczulają się na składniki, które jedzą najczęściej.

Objawy alergii pokarmowej u psa

Objawy alergii pokarmowej mogą być bardzo różnorodne. W większości przypadków dotyczą skóry, ale czasami pojawiają się także problemy ze strony układu pokarmowego.

### Objawy skórne

Około 70 procent psów z alergią pokarmową wykazuje objawy skórne. Do najczęstszych należą:

- intensywny świąd - drapanie się i gryzienie łap - zaczerwienienie skóry - nawracające zapalenie uszu - wypadanie sierści w miejscach drapania - tak zwane hot spots, czyli wilgotne zmiany zapalne na skórze - łupież

Zmiany skórne często pojawiają się między palcami, na brzuchu, w pachwinach lub wokół uszu.

### Objawy ze strony układu pokarmowego

U części psów pojawiają się również problemy trawienne. Mogą to być:

- przewlekła biegunka - luźne stolce - wymioty - wzdęcia i gazy - częstsze wypróżnianie - spadek apetytu

### Inne możliwe objawy

Rzadziej mogą występować także objawy takie jak:

- przewlekłe zapalenie spojówek - wyciek z nosa - kichanie - ogólne osłabienie

Co odróżnia alergię pokarmową od innych alergii

Istnieje kilka cech, które mogą sugerować, że przyczyną problemów psa jest właśnie dieta.

Objawy alergii pokarmowej zwykle występują przez cały rok, w przeciwieństwie do alergii środowiskowych, które często mają charakter sezonowy.

Często obserwuje się także słabą reakcję na leczenie objawowe. Leki przeciwzapalne lub sterydy mogą przynieść chwilową poprawę, ale po ich odstawieniu objawy szybko wracają.

Jak diagnozuje się alergię pokarmową

Najbardziej wiarygodną metodą diagnozowania alergii pokarmowej jest dieta eliminacyjna. To proces wymagający cierpliwości, ale obecnie uznawany za tak zwany złoty standard diagnostyczny.

### Na czym polega dieta eliminacyjna

Dieta eliminacyjna polega na wprowadzeniu bardzo ograniczonego jadłospisu opartego na składnikach, których pies wcześniej nie jadł.

Najczęściej stosuje się dietę zawierającą jedno źródło białka i jedno źródło węglowodanów. Mogą to być na przykład:

- kaczka - królik - dziczyzna - końskie mięso

Węglowodany najczęściej pochodzą ze słodkich ziemniaków lub grochu.

Dieta powinna być stosowana przez minimum 8–12 tygodni. Dopiero po tym czasie można wiarygodnie ocenić, czy objawy ustępują.

Kolejnym etapem jest tak zwana prowokacja pokarmowa. Polega ona na ponownym wprowadzaniu poszczególnych składników do diety i obserwowaniu reakcji psa.

### Rodzaje diet eliminacyjnych

Istnieje kilka sposobów przeprowadzenia diety eliminacyjnej.

**Dieta z nowym źródłem białka**

To najczęściej stosowana metoda. Polega na podawaniu białka, którego pies wcześniej nie jadł.

**Dieta hydrolizowana**

W tej diecie białka są rozbite na bardzo małe cząsteczki, które nie są rozpoznawane przez układ odpornościowy. Takie karmy są zwykle dostępne na receptę weterynaryjną.

**Dieta domowa**

Niektórzy właściciele decydują się na dietę przygotowywaną samodzielnie w domu. Powinna ona jednak być skonsultowana z weterynarzem lub dietetykiem zwierzęcym, ponieważ wymaga odpowiedniej suplementacji.

### Czego nie wolno robić podczas diety eliminacyjnej

Aby dieta eliminacyjna była skuteczna, musi być prowadzona bardzo konsekwentnie.

W tym czasie pies nie powinien otrzymywać żadnych przysmaków ani dodatkowego jedzenia.

Należy również unikać leków w smakowych osłonkach, smakowych past do zębów oraz sytuacji, w których pies mógłby zjeść coś z ziemi lub dostać jedzenie od innych osób.

Czy testy laboratoryjne są wiarygodne

Wielu właścicieli pyta o testy krwi lub testy skórne na alergie pokarmowe. Niestety ich skuteczność jest ograniczona.

Badania pokazują, że takie testy często dają wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne. Z tego powodu większość dermatologów weterynaryjnych nie traktuje ich jako wiarygodnej metody diagnostycznej.

Leczenie alergii pokarmowej

Jeśli uda się zidentyfikować składnik wywołujący reakcję alergiczną, najważniejszym elementem leczenia jest jego całkowite wyeliminowanie z diety psa.

W praktyce oznacza to najczęściej przejście na specjalną dietę hipoalergiczną.

Może to być karma weterynaryjna, karma z ograniczoną liczbą składników lub odpowiednio zbilansowana dieta domowa.

W okresach nasilenia objawów weterynarz może również zalecić leczenie objawowe, na przykład leki przeciwświądowe, kąpiele lecznicze lub suplementy wspierające zdrowie skóry.

Czy można zapobiec alergii pokarmowej

Nie ma jednej metody, która całkowicie zapobiega alergiom pokarmowym. Istnieją jednak działania, które mogą zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia.

Jednym z nich jest wprowadzanie różnorodnej diety w okresie szczenięcym. Ekspozycja na różne źródła białka może zmniejszyć ryzyko uczulenia na jeden konkretny składnik.

Ważne jest także podawanie karm dobrej jakości oraz dbanie o zdrową florę jelitową psa.

Rasy bardziej podatne na alergie

Niektóre rasy psów mają większą skłonność do alergii pokarmowych. Do najczęściej wymienianych należą:

- Labrador Retriever - Golden Retriever - Cocker Spaniel - Buldog francuski - Buldog angielski - West Highland White Terrier - Bokser - Owczarek niemiecki

Nie oznacza to jednak, że alergia nie może pojawić się u innych ras.

Życie z psem z alergią pokarmową

Diagnoza alergii pokarmowej może wydawać się trudna, ale w praktyce wiele psów bardzo dobrze funkcjonuje na odpowiednio dobranej diecie.

Warto prowadzić dziennik żywienia, dokładnie czytać składy karm i informować wszystkich domowników o zasadach żywienia psa.

Regularne wizyty u weterynarza pomagają kontrolować stan skóry, uszu oraz ogólną kondycję zwierzęcia.

Podsumowanie

Alergia pokarmowa u psa jest problemem wymagającym cierpliwości i konsekwencji, ale przy odpowiednim podejściu można ją skutecznie kontrolować.

Najczęściej objawia się problemami skórnymi, takimi jak świąd czy nawracające zapalenie uszu. Najbardziej wiarygodną metodą diagnozy jest dieta eliminacyjna prowadzona przez co najmniej kilka tygodni.

Po zidentyfikowaniu alergenu najważniejsze jest jego całkowite wyeliminowanie z diety psa.

Jeśli podejrzewasz alergię pokarmową u swojego pupila, najlepszym krokiem będzie konsultacja z lekarzem weterynarii, który pomoże dobrać odpowiednią strategię diagnostyczną i dietetyczną.